Naakte lichamen. Tientallen zwammen. Desolate landschappen. Weelderige
draperieën. Het vormen de hoofdingrediënten van Hardcore / Softspore, de
tweede solotentoonstelling van Ilke Cop bij Tatjana Pieters. De expo
bevraagt het klassieke mens- en wereldbeeld en de rol van hedendaagse
(vrouwelijke) kunstenaars.
Hardcore / Softspore neemt ons mee
naar een eigenzinnig, postapocalyptisch universum. De huidige wereld,
opgeschud door geweld, oorlog, klimaatcrisis en polarisatie, is voorbij.
Wat rest zijn landschappen: rijzige bergen, smeulende vulkanen,
uitgestrekte waterpartijen en frisgroene vegetatie. Op het merendeel van
de schilderijen treedt een vrouw op het voorplan. Ze kijkt ons recht in
de ogen. Met een doortastende blik, krachtig en zelfzeker. Ze lijkt
onoverwinnelijk en tegelijkertijd kwetsbaar. Het gaat - zoals bij eerder
werk - om een beeltenis van de kunstenaar. Ze werpt een ander licht op
de historische dynamiek tussen artiest en muze. Voor het eerst
verschijnt er op de tableaus ook een mannelijk lichaam. Zijn
lichaamshouding, niet zelden S-vormig gebogen, etaleert elegantie en
sereniteit. Het herinnert aan oude Griekse en Romeinse sculpturen of
representaties van de vroegchristelijke heilige en martelaar
Sint-Sebastiaan. In een schilderij zien we hoe de vrouwelijke figuur een
mannelijk lichaam uit zand sculpteert. Het roept associaties op met
klassieke Westerse verhalen zoals het Bijbelse scheppingsverhaal of de
mythe van Pygmalion, waarbij vrouwelijkheid steeds dankzij mannelijke
scheppingskracht tot leven komt. Het werk van Cop draait deze dynamiek
om: wat gebeurt er als de vrouw de rol inneemt van schepper? Wat
betekent dit voor het mannelijke dat daaruit voortvloeit? Hoe verhouden
verschillende genders zich tot elkaar? De werken in deze expo creëren
ruimte om overgeërfde denkkaders los te laten en verhoudingen te
herzien.
Het proces van nieuw leven toont zich ook in de
begroeiing van de landschappen met weelderige plantensoorten en
paddenstoelen. De mushrooms zijn veelkleurig, dikwijls larger than life.
Ambiguïteit manifesteert er zich op vele fronten: van fris en
verleidelijk nieuw leven tot potentieel gevaar en verderf, verscholen
achter fluorescerende, ietwat artificiële kleuren. Het zijn dragers van
een mysterie dat ondergronds, in een fijn, gigantisch netwerk van
schimmeldraden een sleutelrol bij een gezond ecosysteem speelt; alsook
referenties naar psychedelica waarmee we alles intenser waarnemen en ons
kunnen bevrijden van vastgeroeste patronen. In een schilderij zien we
hoe een paddenstoel zich een weg kronkelt naar de hand van de steeds
terugkerende vrouwenfiguur. Door de ranke, stijl omhoogklimmende steel
en de feestelijk ogende hoed lijkt de mushroom wel op een hoogsteigen
scepter, waarbij een druk op de knop volstaat om een nieuw wereldbeeld
tevoorschijn te toveren.
De zoektocht naar andere horizonten en
de fascinatie voor het scheppen treffen we ook aan in de manier waarop
de kunstenaar andere verftechnieken verkent. Waar haar vorig werk nog
doordrongen was van een hoge mate aan controle, laat ze in haar nieuwe
schilderijen meer ruimte voor experiment toe. Vage partijen bestaande
uit verdunde verf en impressionistische, directere toetsen krijgen vrij
spel. Het zorgt voor contrast en voegt leven en luchtigheid toe aan de
doeken. Hardcore / Softspore toont eerlijke, expressieve exploraties van
narratieven met een diepe, transformerende impact. Het is een moedig
tegengewicht voor traditionele sociale normen, waarden en verwachtingen.
Het is een hoopvol en bevrijd alternatief dat de patriarchale,
archaïsche cultuur op losse schroeven plaatst, auteurschap bevraagt en
andere, liefdevolle verhoudingen invoelbaar maakt.
-Sofie Crabbé
